Adisyon programı nedir? Kasada ne tutar, yazarkasa ne keser

Akşam 20:40, masa 7 hesap istedi. Garson cepten kâğıdı arıyor: bir yaprak mutfakta, biri başka tabağın altında. Kasiyer “üç ayran, iki ızgara” diye ezberden kesiyor. Mutfak ayranı hiç görmemiş. Misafir ızgarayı yedi, içecek gelmedi, hesap geldi. Bu sahne “program yok” diye bitmez. Adisyon kâğıtta dağıldığı için biter. Google’da “adisyon programı nedir” diye arayanın çoğu bu akşamı yaşamıştır; kelimeyi yazarkasa kutusu, tablet veya QR menü sanarak yazar.

Adisyon programı, bir masaya — veya gel-al fişine — yazılan siparişleri tek kayıtta tutan yazılımdır: ne istendi, mutfağa ne düştü, hesap ne kadar, kim kesti. Kâğıt adisyon da aynı işi yapar. Program, o kâğıdın yırtılmamasını, ikinci kez yazılmamasını ve gün sonunda kaybolmamasını sağlar. Satış listesini doldurmaz. Mali fişi kesmez. Toptancı faturasını stoğa işlemez. Bu yazı özellik tablosu değildir; salonda kelimenin nereye oturduğunu anlatır. Hangisini satın alacağınız /blog/adisyon-yazilimi-nasil-secilir yazısındadır.

Bu aramada aslında dört şey karışır

Türkiye’de “adisyon programı”, “restoran POS”, “POS cihazı” ve “yazarkasa” aynı kutuya yazılır. Dört katman ayrıdır. Karıştırınca teklif şişer, Z ile nakit çekmece tutmaz, mutfak bileti gelmez. Adisyon, masanın açık hesabıdır. Restoran POS yazılımı o hesabı — ve gel-alı, paketi — ekranda yürüten programdır. POS cihazı dokunmatik kasa veya yazarkasa kutusudur; fatura ayrıdır. ÖKC yazarkasa mali fişi keser. Program kutunun üstünde çalışır. Kutuyu almak programı seçmek değildir. “Yazarkasa mı POS mu?” diye sormak zaten yanlıştır; katman /blog/bulut-pos-ile-geleneksel-yazarkasa yazısındadır.

• Adisyon: masa 7’nin açık hesabı — satırlar, ikram, bölme, kapanış.
• Adisyon programı / restoran POS yazılımı: o hesabı kasa, el terminali ve panelde aynı kayıt yapan uygulama.
• POS cihazı: dokunmatik ekran veya kasa kutusu. Yazılım lisansına gömülmez.
• Yazarkasa (ÖKC): mali fiş. Program fiş kesmez; cihaza gönderir veya bağlanır.

Bir masanın adisyonu nerede başlar, nerede biter

Garson veya kasiyer masayı açar. Izgara düşer; mutfak yazıcısı veya mutfak ekranı aynı satırı görür. Ayran sonra eklenir — kâğıtta unutulan satır buradadır. Hesap istenince program toplamı basar; nakit, kart, yemek çeki veya bölünmüş ödeme o kayda yazılır. Masa kapanır. Gün sonunda o kayıt Z’den önce kapanmamışsa tahsilat kaçmamıştır, ertelenmiştir. Programın işi bu zinciri tek tutmaktır. Zincir kâğıtta kopunca kasiyer ezberden keser; mutfak ayrı dünyada kalır. Kaçak çoğu zaman hırsızlık değildir, kapanmayan masadır — /blog/restoranlarda-adisyon-kacaklari-nasil-onlenir.

Adisyon programı ile POS aynı şey mi?

Aynı kelime değildir. POS, satış noktasındaki işin genel adıdır. Adisyon programı o işin masa hesabı kısmıdır. Günlük dilde kafe “adisyon programı”, restoran “POS” diye arar; ikisi de kasa yazılımını kasteder. Fark, kutuda değil akıştadır: yalnız tezgâh satışı olan yerde masa planı şart değildir; salon servisinde açık masa listesi şarttır. İkisini de aynı program yürütebilir. Ayıramayan satıcı “POS kiti” deyip yazılımı, ekranı ve yazarkasayı tek faturada birleştirir. Siz üç satır istersiniz: lisans, kutu, mali cihaz.

Yazarkasanın yerine geçer mi?

Geçmez. Türkiye’de mali fiş yasal katmandır. Adisyon programı masayı ve mutfağı yönetir; ÖKC fişi keser. “Bulut var, yazarkasa kalkar” cümlesi açılışta kutuyu unutturur veya teklifi şişirir. Mevcut Ingenico, Beko, PAX, Inpos, Pavo veya mikroPOS cihazınız varsa program ona bağlanır; ikinci bir yazar kasa dayatılmaz. İki dünyanın konuşma dili GMP3’tür — /blog/gmp3-protokolu-nedir. Z ile panel özetinin neden aynı sayı olmayabileceği ayrı yazıdır: /blog/gun-sonu-z-raporu-ile-panel-satis-ozeti-ayni-sey-degil. Donanım görüşmesi /teklif, yazılım listesi /fiyatlar.

Programın yapmadığı işler

Adisyon kaydı stok kartı değildir. Izgarayı kesmek, kuzu eti gramını düşürmek için reçete tanımlı olmalıdır; tanımsız satış “stok bozuk” toplantısı doğurur. Tedarikçi faturasını fotoğraflamak da adisyon değildir — taslak alış belgesidir, depoya işlemeyince raf artmaz. QR menüden sipariş, masadaki telefona bakmak değildir: satır kasadaki aynı ürüne düşmezse salonda iki fiyat çıkar. Paket uygulamasındaki siparişi kasada yeniden yazmak, programın işini yapmadığı anlamına gelir; kanal panele düşmelidir. Bu kopukluklar ayrı yazılardadır: /blog/dogru-stok-takibi-nasil-yapilir, /blog/fatura-fotografini-cekmek-mal-kabul-degildir, /blog/qr-menuden-gelen-siparis-kasada-nerede-durur, /blog/paket-platform-siparisi-neden-kasada-yeniden-yazilir.

İnternet kopunca adisyon durur mu?

Durmamalı. Salon satışı yerel kasa veritabanındadır; bağlantı gelince panel senkronlanır. “Bulut” demek her tuşun internete gitmesi demek değildir. Kopunca satış kesiliyorsa sorun adisyon fikri değil, kasada yerel kopyanın olmamasıdır. Seçim listesinde ilk soru budur. İkincisi fiyatın sitede görünmesi, üçüncüsü mevcut yazarkasanın bağlanmasıdır.

Kâğıt ne zaman yeter, program ne zaman gerekir

• Tek kişi, tezgâh satışı, mutfağa sesle yetişiyorsanız kâğıt bir süre taşır. İkinci garson girdiği anda kâğıt ikiye bölünür.
• Mutfak bileti, hesap bölme, ikram yetkisi veya gün sonu nakit sayımı varsa kâğıt tanık değildir; program kayıttır.
• QR, WhatsApp veya Yemeksepeti aynı mutfak kuyruğuna düşmüyorsa “dijital menü” adisyon değildir; ikinci bir defterdir.

Restroid’te adisyon, restoran POS yazılımının masa kaydıdır; yazarkasa ayrı katmandır. Tek kasa kafe Başlangıç planıyla başlar (990 ₺/ay, KDV hariç); zincir paneli zorunlu değildir. 14 gün deneme kart istemez. Liste /fiyatlar’dadır. “Nedir” bittiğinde soru “hangisi” olur — o liste /blog/adisyon-yazilimi-nasil-secilir yazısındadır.